Δημόσια Επιχείρηση Αερίου Α.Ε. - Η ΕΤΑΙΡEΙΑ - Ρυθμιστικό Πλαίσιο - Λειτουργία Απελευθερωμένης Αγοράς Αερίου 
zoom outzoom in  μέγεθος γραμματοσειράς

Λειτουργία Απελευθερωμένης Αγοράς Αερίου

Στο έως σήμερα διαμορφωμένο πλαίσιο, η προμήθεια των επιλεγόντων πελατών με φ.α. προϋποθέτει τη λήψη Άδειας Προμήθειας, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Κανονισμού Αδειών (Κανονισμός Αδειών). Οι Επιλέγοντες Πελάτες έχουν δικαίωμα ελεύθερης επιλογής Προμηθευτή και ως τέτοιοι χαρακτηρίζονται:


1) Οι κάτοχοι άδειας ηλεκτροπαραγωγής, οι οποίοι χρησιμοποιούν φυσικό αέριο για την παραγωγή ενέργειας.
2) Όλοι οι Πελάτες, συμπεριλαμβανομένων των οικιακών, που βρίσκονται εκτός των περιοχών που ανήκουν στην αρμοδιότητα των υφισταμένων ΕΠΑ, ήτοι των ΕΠΑ Αττικής, Θεσσαλίας και Θεσσαλονίκης.
3) Εντός των γεωγραφικών  περιοχών που ανήκουν στην αρμοδιότητα των υφισταμένων ΕΠΑ:
    i. όλοι οι πελάτες που προμηθεύονται φυσικό αέριο με σκοπό να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο σε κινητήρες μέσων θαλάσσιας και χερσαίας μεταφοράς,
    ii. όλοι οι Πελάτες που προμηθεύονται φυσικό αέριο για βιομηχανική χρήση, συμπεριλαμβανομένης της συμπαραγωγής (ΣΗΘ), οι οποίοι, κατά τους τελευταίους 12 μήνες
        είχαν πραγματική κατανάλωση μεγαλύτερη των 2,2 GWh ανά θέση κατανάλωσης,
    iii. από 1/1/2017, όλοι οι μη οικιακοί πελάτες, οι οποίοι είχαν πραγματική κατανάλωση μεγαλύτερη των 2,2 GWh ανά θέση κατανάλωσης, και
    iv. από 1/1/2018, όλοι οι μη οικιακοί πελάτες, ανεξαρτήτως κατανάλωσης, και όλοι οι οικιακοί πελάτες.
  4) Οι υφιστάμενες ΕΠΑ, πριν τον νομικό τους διαχωρισμό ο οποίος επιβάλλεται από τον ν. 4001/2011, ως αυτός τροποποιηθείς ισχύει:
    i. για ποσότητα αερίου πέραν της ετήσιας συμβατικής ποσότητας  η οποία καθορίζεται για το έτος 2010 από την ισχύουσα, κατά την έναρξη ισχύος του ν. 3428/2005, σύμβαση καθεμιάς  ΕΠΑ με την ΔΕΠΑ και έως τη λήξη κάθε σύμβασης. Από τη λήξη των συμβάσεων αυτών οι ΕΠΑ καθίστανται Επιλέγοντες Πελάτες  για κάθε ποσότητα  Φυσικού Αερίου.
    ii. για ποσότητες φυσικού αερίου που προορίζονται για την προμήθεια αποκλειστικά πελατών που καθίστανται επιλέγοντες σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 82 του ν.4001/2011, ως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθ. 5 της υποπαρ. Β.1 του ν. 4336/2015.

Σύμφωνα με τον Κώδικα Διαχ/σης ΕΣΦΑ, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί το ΕΣΦΑ για εισαγωγή και μεταφορά φ.α. προς κάλυψη των αναγκών των πελατών κάθε ενδιαφερόμενος θα πρέπει να γίνει είτε χρήστης της Εγκατάστασης ΥΦΑ (Χρήστης ΥΦΑ), είτε χρήστης του Συστήματος Μεταφοράς (Χρήστης Μεταφοράς) (είτε και τα δύο) και ακολούθως να συνάψει με τον Διαχειριστή του ΕΣΦΑ σχετική Σύμβαση (βλ. κατωτέρω Σύμβαση-Πλαίσιο). Δικαίωμα να γίνουν Χρήστες έχουν οι προμηθευτές, οι επιλέγοντες πελάτες και κάθε πρόσωπο με επαρκείς εγγυήσεις (οικονομικής και τεχνικής φύσης) σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού Μητρώου, οπότε και εγγράφονται στο Μητρώο Χρηστών του ΕΣΦΑ.

Η χρήση της Εγκατάστασης ΥΦΑ και του Συστήματος Μεταφοράς, ώστε να παρασχεθούν από το Διαχειριστή οι υπηρεσίες αεριοποίησης του ΥΦΑ και της μεταφοράς του αερίου, προϋποθέτει τη δέσμευση δυναμικότητας αεριοποίησης στην Εγκατάσταση ΥΦΑ και δυναμικοτήτων σε σημεία εισόδου ή/και σημεία εξόδου του Συστήματος Μεταφοράς, αντίστοιχα. Ειδικά στο Σημείο Εισόδου Σιδηρόκαστρο (που αποτελεί Σημείο Διασύνδεσης μεταξύ δύο κρατών μελών της ΕΕ) εφαρμόζονται από τον Δεκέμβριο 2016 οι διατάξεις του ΕΚ 984/2013, o οποίος αντικαταστάθηκε με τον Κανονισμό 2017/459/ΕΕ, σχετικά με την δέσμευση δυναμικότητας μέσω του μηχανισμού των δημοπρασιών με χρήση της κοινής πλατφόρμας Regional Booking Platform (RBP). Επιπροσθέτως, οι Χρήστες δύνανται να χρησιμοποιούν το Εικονικό Σημείο Δηλώσεων (ΕΣΔ) για συναλλαγές αερίου είτε μεταξύ τους είτε με τον Διαχειριστή ΕΣΦΑ, ενισχύοντας έτσι την ρευστότητα στην αγορά. Στο ΕΣΔ δεν πραγματοποιείται δέσμευση δυναμικότητας. Στην Εγκατάσταση ΥΦΑ θα πρέπει να τηρείται ο ακόλουθος περιορισμός από τους Χρήστες ΥΦΑ (εφόσον διαθέτουν ημερήσιο απόθεμα ΥΦΑ ή Χώρο Προσωρινής Αποθήκευσης) η δυναμικότητα αεριοποίησης του χρήστη ΥΦΑ να ισούται i) τουλάχιστον με την ελάχιστη δυναμικότητα αεριοποίησης φορτίων του ΥΦΑ και ii) με το σύνολο της δυναμικότητας που έχει δεσμευτεί από το Χρήστη μεταφοράς (που εξυπηρετεί) στο Σ. Εισόδου Αγία Τριάδα.

Με την 3η Αναθεώρηση του Κώδικα ΕΣΦΑ, που ισχύει από την 1η Ιουνίου 2017, εισάγεται η έννοια της Σύμβασης-Πλαίσιο, την οποία θα μπορεί να συνάπτει ο Διαχειριστής του ΕΣΦΑ με πρόσωπα εγγεγραμμένα στο Μητρώο Χρηστών του ΕΣΦΑ για την παροχή από το Διαχειριστή Υπηρεσιών Μεταφοράς σε Αδιάλειπτη Βάση ή/και Υπηρεσιών Μεταφοράς Αντίστροφης Ροής, ή/και Υπηρεσιών Μεταφοράς σε Διακοπτόμενη Βάση ή/και Υπηρεσιών Μεταφοράς σε Διακοπτόμενη Βάση με τη διαδικασία της Εικονικής Ανάστροφης Ροής. Μόνο μία Σύμβαση-Πλαίσιο θα μπορεί να είναι σε ισχύ για κάθε Χρήστη. Ο Χρήστης δεσμεύει δυναμικότητα σε Σημεία Εισόδου, Σημεία Εισόδου Αντίστροφης Ροής ή σε Σημεία Εξόδου, Σημεία Εξόδου Αντίστροφης Ροής, υποβάλλοντας Αίτηση προς το Διαχειριστή, η οποία, εφόσον εγκριθεί (Εγκεκριμένη Αίτηση), προσαρτάται στη Σύμβαση-Πλαίσιο ως παράρτημα. Αντίστοιχα, θεσπίζεται η Σύμβαση-Πλαίσιο για τη Χρήση της Εγκατάστασης ΥΦΑ, για την παροχή από το Διαχειριστή της Βασικής Υπηρεσίας ΥΦΑ, παράρτημα της οποίας θα αποτελούν οι εγκριθείσες από το Διαχειριστή Αιτήσεις ΥΦΑ του Χρήστη. Οι νέες Συμβάσεις-Πλαίσιο Μεταφοράς και ΥΦΑ έχουν εγκριθεί με την απόφαση ΡΑΕ 257/2017 (ΦΕΚ Β’ 1443/27.4.2017) και έχουν τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιουνίου 2017. Η Αίτηση Αδιάλειπτων υπηρεσιών μεταφοράς καθώς και Διακοπτόμενων υπηρεσιών αφορά υπηρεσίες χρονικής διάρκειας τουλάχιστον 1 ημέρας.

Οι χρεώσεις των Xρηστών ΥΦΑ και μεταφοράς (σε αδιάλειπτη και διακοπτόμενη βάση) γίνονται από το Διαχειριστή σύμφωνα με ρυθμιζόμενα και εγκεκριμένα από τη ΡΑΕ τιμολόγια σύμφωνα με τον Κανονισμό Τιμολόγησης (Κανονισμός Τιμολόγησης & Τιμολόγιο Χρήσης ΕΣΦΑ), σε μακροχρόνια (>365 ημερών) ή/και βραχυχρόνια βάση (από 1-364 ημέρες). Οι χρεώσεις αυτές αποτελούνται από τμήμα ισχύος (στη βάση των δεσμευμένων δυναμικοτήτων) και τμήμα ενέργειας (στη βάση των διακινούμενων ποσοτήτων), ανά Σημείο Εισόδου και Σημείο Εξόδου.

Η ΔΕΠΑ λαμβάνοντας υπόψη το ρυθμιστικό πλαίσιο (βλ. Ενότητα Α) και επιδιώκοντας διαχρονικά την κατά το δυνατόν μεγαλύτερη ικανοποίηση των πελατών της, παρέχει στους πελάτες της και δυνατότητα αυτοτελούς σύμβαση προμήθειας φυσικού αερίου άνευ παροχής υπηρεσιών μεταφοράς.

 Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η ΔΕΠΑ βασιζόμενη στο κείμενο οδικού χάρτη του European Federation of Energy Traders (EFET) για την ανάπτυξη λειτουργικών εικονικών κόμβων συναλλαγών στην Ευρώπη και με δεδομένο την εγκαθίδρυση του Εικονικού Σημείου Δηλώσεων (ΕΣΔ) στην χώρα μας, υποστηρίζει διαρκώς με ενέργειες της στους αρμόδιους φορείς την προώθηση της ιδέας απόκτησης της υψηλότερης δυνατής ρευστότητας στο ΕΣΔ και της μετατροπής του στο άμεσο μέλλον σε αντικειμενικό σημείο αναφοράς τιμών συναλλαγών, ώστε να καταστεί σύντομα λειτουργικός κόμβος εμπορίας αερίου στην ευρύτερη περιοχή κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα.