Δημόσια Επιχείρηση Αερίου Α.Ε. - Η ΕΤΑΙΡEΙΑ - Ρυθμιστικό Πλαίσιο - Εθνικό Νομοθετικό και Ρυθμιστικό Πλαίσιο 
zoom outzoom in  μέγεθος γραμματοσειράς

Εθνικό Νομοθετικό και Ρυθμιστικό Πλαίσιο

Πρωτογενής Νομοθεσία

Η εισαγωγή και εμπορία (προμήθεια), μεταφορά και διανομή του φυσικού αερίου στην Ελλάδα ρυθμίστηκε αρχικά με τον  Ν. 2364/1995 (ΦΕΚ Α’ 252/6.12.1995) .

Στη συνέχεια, σε συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις περί απελευθέρωσης της αγοράς φυσικού αερίου που επέβαλλε το 2ο Ενεργειακό Πακέτο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τους κοινούς κανόνες στην εσωτερική αγορά αερίου (Οδηγία 2003/55/ΕΚ και Ε.Κ. 1775/2005) εκδόθηκε ο  Ν. 3428/2005 (ΦΕΚ Α’ 313/27.12.2005)  περί Απελευθέρωσης της Αγοράς Φυσικού Αερίου, με τον οποίο ενσωματώθηκαν στο εθνικό δίκαιο οι προβλέψεις ανωτέρω Ευρωπαϊκών Οδηγιών και Κανονισμών.

Σε συνέχεια της έκδοσης του 3ου ενεργειακού Πακέτου και για τον σκοπό εναρμόνισης με τις προβλέψεις αυτού (ειδικότερα την Οδηγία 2009/73/ΕΚ και τους Κανονισμούς (Ε.Κ.) 713/2009 και 715/2009), με στόχο την περαιτέρω   ομαλή ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς φυσικού αερίου και της δημιουργίας ίσων όρων πρόσβασης για όλες τις επιχειρήσεις φυσικού αερίου που δραστηριοποιούνται εντός της Ε.Ε., εκδόθηκε ο νέος ενεργειακός νόμος Ν. 4001/2011 (ΦΕΚ Α’ 179/22.8.2011) για τη λειτουργία Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου, ο οποίος αντικατέστησε κατά το πλείστον τον Ν. 3428/2005 . Με την Οδηγία 2009/73/ΕΚ θεσπίσθηκε η υποχρέωση διαχωρισμού των δικτύων από τις δραστηριότητες προμήθειας και παραγωγής με την υιοθέτηση τριών εναλλακτικών μοντέλων (ownership unbundling, ISO, ITO), καθώς θεωρήθηκε ότι ο νομικός και λειτουργικός διαχωρισμός που προβλέπονταν στην προηγούμενη και καταργηθείσα Οδηγία 2003/55/ΕΚ δεν επέφερε ικανοποιητικά αποτελέσματα ως προς τον ανωτέρω επιδιωκόμενο σκοπό. Ο Ν. 4001/2011 αρχικά προέβλεπε μόνο την υιοθέτηση του Ιδιοκτησιακού Διαχωρισμού (ownership unbundling). Με την από  16.12.2011 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΦΕΚ Α’ 262/16.12.2011) προβλέφθηκε η δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς (ΙΤΟ) για τα Συστήματα Μεταφοράς που ανήκαν σε Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση στις 3 Σεπτεμβρίου 2009, καθώς και η δυνατότητα επιλογής, από όσες Κάθετα Ολοκληρωμένες Επιχειρήσεις το επιθυμούν, του μοντέλου του Ιδιοκτησιακού Διαχωρισμού. Οι διατάξεις του Ν. 4001/2011 σχετικά με τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Συστήματος τροποποιήθηκαν με τον Ν. 4093/2012 (ΦΕΚ Α’ 222/12.11.2012) ,  την Π.Ν.Π. ΦΕΚ Α’229/19.11.12 και τον Ν. 4111/2013 (ΦΕΚ Α' 18/25.01.2013) .

Με τους Ν. 4336/2015 (ΦΕΚ Α’ 94/14.8.2015) Ν. 4337/2015 (ΦΕΚ Α’ 129/17.10.2015) , καθώς και τον  Ν. 4414/2016 (ΦΕΚ Α’ 149/09.08.2016) , το άρθρο 55 του  Ν. 4423/2016 (ΦΕΚ Α’ 182/27.09.2016)  και το άρθρο 15 του  Ν. 4425/2016 (ΦΕΚ Α’ 185/30.09.2016) , τροποποιήθηκε ο Ν. 4001/2011 με σκοπό την περαιτέρω απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου στην Ελλάδα, δια της αναμόρφωσης του πλαισίου διανομής φυσικού αερίου μέσω της υποχρέωσης των Κάθετα Ολοκληρωμένων Εταιρειών Φυσικού Αερίου για νομικό και λειτουργικό διαχωρισμό των δραστηριοτήτων Διαχείρισης Δικτύων Διανομής από τις δραστηριότητες προμήθειας φυσικού αερίου, καθώς και της διεύρυνσης του ορισμού του «Επιλέγοντος» Πελάτη. Οι νέες ως άνω διατάξεις περιέχουν, επίσης, λεπτομερείς προβλέψεις σχετικά με την πραγματοποίηση του εν λόγω νομικού και λειτουργικού διαχωρισμού.

Μεταξύ άλλων, στον Ν. 4001/2011 επήλθαν και οι ακόλουθες σημαντικές τροποποιήσεις:

  • Με το άρθρο 17 παρ. 13 του Ν. 4203/2013 (ΦΕΚ Α’ 235/1.11.2013) και εν συνεχεία με το άρθρο 2 παρ. 2 του Ν. 4336/2015 (ΦΕΚ Α' 94/14.8.2015) τροποποιήθηκε το άρθ. 73 του ν. 4001/2011 περί ασφάλειας εφοδιασμού ώστε να εναρμονιστεί με τον ευρωπαϊκό Κανονισμό 994/2010. Επίσης, με την παρ. 12 του άρθρου 17 του Ν. 4203/2013 τροποποιήθηκε η παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 4001/2011 και εν συνεχεία εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του παραπάνω νόμου η Υ.Α.  Δ1/Β/10233/2014 (ΦΕΚ Β’ 1684/24.06.2014) με την οποία καθορίστηκαν  περαιτέρω οι κατηγορίες των Προστατευόμενων Καταναλωτών φυσικού αερίου.
  • Με την παρ. 8 του άρθρου 55 του  Ν.4223/2013 (ΦΕΚ Α’ 287/31.12.2013) αντικαταστάθηκε το δεύτερο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 85 του Ν. 4001/2011 και παρατάθηκε η ισχύς των διατάξεων του άρθρου 24 του ν. 3175/2003 (σχετικά με τις ρήτρες Take or Pay) μέχρι την 31.12.2015.

 

Δευτερογενής νομοθεσία

1. Αδειοδότηση

  • «Κανονισμός Αδειών Φυσικού Αερίου», Υ.Α. Δ1/Α/5815/2010, ΦΕΚ Β’ 464/19.4.2010 .
  • Η πρώτη αναθεώρηση του Κανονισμού Αδειών Φυσικού Αερίου βρίσκεται σε εξέλιξη και η έκδοση της 1ης Αναθεώρησης του Κανονισμού Αδειών Φυσικού Αερίου αναμένεται εντός του 2017.

2. Διαχείριση Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου

  • Κώδικας Διαχείρισης ΕΣΦΑ:

    Ο πρώτος Κώδικας Διαχείρισης ΕΣΦΑ εκδόθηκε με την Υ.Α. Δ1/Α/5346/2010 (ΦΕΚ Β’ 379/1.4.2010) . Βάσει αυτού, με την υπ. αριθ. 611/2010 απόφαση ΡΑΕ (ΦΕΚ Β’ 480/20.4.2010) εκδόθηκαν οι Πρότυπες Συμβάσεις Μεταφοράς Φυσικού Αερίου και Χρήσης Εγκατάστασης ΥΦΑ.

    Η 1η Αναθεώρηση του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ τέθηκε σε ισχύ την 14/10/2011 με την υπ' αριθ. 1096/2011 απόφαση PAE  (ΦΕΚ Β’ 2227/14.10.2011) . Σκοπός της αναθεώρησης ήταν η συμπλήρωση - βελτίωση των προβλέψεων του Κώδικα καθώς και η προσπάθεια εναρμόνισής του με τις εν γένει διατάξεις του ευρωπαϊκού Gas Target Model. Συνεπεία της εν λόγω αναθεώρησης, η ΡΑΕ, με την υπ. αριθ. 126/2012 απόφασή της (ΦΕΚ Β’ 907/23.3.2012) , ενέκρινε εκ νέου Πρότυπες Συμβάσεις Μεταφοράς Φυσικού Αερίου και Χρήσης Εγκατάστασης ΥΦΑ, σε συμμόρφωση με τις αναθεωρημένες διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ.

    Η 2η Αναθεώρηση του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ (ΦΕΚ Β’ 3131/9.12.2013)  δημοσιεύθηκε την 9/12/2013 σε συμμόρφωση με τις διατάξεις του από 5/7/2012 Κανονισμού Τιμολόγησης (βλ. παρακάτω), καθώς και με τις προβλέψεις του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 994/2010 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με αέριο και των προβλέψεων του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 715/2009 περί όρων πρόσβασης στα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου, όπως είχε τροποποιηθεί και με την υπ’ αριθ. 2012/490/ΕΕ απόφαση της Επιτροπής περί μέτρων διαχείρισης συμβατικής συμφόρησης. Βάσει της 2ης αναθεώρησης, δημοσιεύθηκαν αναθεωρημένες Πρότυπες Συμβάσεις Μεταφοράς Φυσικού Αερίου και Χρήσης Εγκατάστασης ΥΦΑ ( υπ’ αριθ. 635/2013 απόφαση ΡΑΕ - ΦΕΚ Β’ 3325/27.12.2013 ).

    Η 3η Αναθεώρηση του Κώδικα Διαχείρισης (υπ’ αριθ. 239/2017 απόφαση ΡΑΕ - ΦΕΚ Β’ 1549/5.5.2017) δημοσιεύθηκε την 5/5/2017 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουνίου 2017. Σκοπός της εν λόγω αναθεώρησης είναι η ενσωμάτωση των προβλέψεων των Ευρωπαϊκών Κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 984/2013 για τη θέσπιση κώδικα δικτύου σχετικά με μηχανισμούς κατανομής δυναμικότητας στα συστήματα μεταφοράς αερίου, (ΕΕ) αριθ. 312/2014 για τη θέσπιση κώδικα δικτύου όσον αφορά την εξισορρόπηση του φυσικού αερίου στα δίκτυα μεταφοράς και (ΕΕ) αριθ. 703/2015 για τη θέσπιση κώδικα δικτύου όσον αφορά τους κανόνες για τη διαλειτουργικότητα και την ανταλλαγή δεδομένων. Βάσει της 3ης αναθεώρησης, δημοσιεύθηκαν οι νέες Πρότυπες Συμβάσεις Πλαίσιο Μεταφοράς Φυσικού Αερίου και Χρήσης Εγκατάστασης ΥΦΑ (υπ’ αριθ. 257/2017 απόφαση ΡΑΕ –ΦΕΚ Β’ 1443/27.4.2017) με ισχύ από την 1η Ιουνίου 2017.

  • Κανονισμός Τιμολόγησης Βασικών Δραστηριοτήτων ΕΣΦΑ:

    Με την υπ’ αριθ. 594/2012 απόφαση ΡΑΕ (ΦΕΚ Β’ 2093/5.7.2012) εγκρίθηκε ο Κανονισμός Τιμολόγησης Βασικών Δραστηριοτήτων του ΕΣΦΑ, με τον οποίο υιοθετήθηκε σύστημα τιμολόγησης με ανεξάρτητες χρεώσεις δυναμικοτήτων εισόδου και εξόδου και με την υπ' αριθ. 722/2012 απόφαση ΡΑΕ (ΦΕΚ Β’ 2385/27.8.12) εγκρίθηκε το Τιμολόγιο Χρήσης του ΕΣΦΑ. Το εν λόγω σύστημα τιμολόγησης εφαρμόστηκε από την 1η Φεβρουαρίου 2013 (αντικαθιστώντας την Υ.Α. 4955/2006) έως την 31η Δεκεμβρίου 2016.

    Η Υ.Α.  4955/2006 (ΦΕΚ Β’ 360/27.3.2006) περί Ορισμού Τιμολογίου μεταφοράς φυσικού αερίου και αεριοποίησης ΥΦΑ, η οποία τροποποιήθηκε με τις Υ.Α. Δ1/23344/2006  (ΦΕΚ Β’ 1781/7.12.2006) , Δ1/5037/2007 (ΦΕΚ Β’ 379/20.3.2007) και την Υ.Α. Δ1/Α/1110/9860/2010 (ΦΕΚ Β’ 747/31.5.2010)  περί Τροποποίησης Τιμολογίου Μεταφοράς φυσικού αερίου και αεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου, και προβλέπει χρεώσεις βάσει των δυναμικοτήτων εξόδου (postage stamp), έπαυσε να ισχύει από τη θέση σε ισχύ του ως άνω Τιμολογίου Χρήσης ΕΣΦΑ, με ρητή εξαίρεση των διατάξεων που απαιτούνται για τον υπολογισμό της Ανακτήσιμης Διαφοράς σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 22 της υπ’ αριθ. 594/2012 απόφασης ΡΑΕ.

    Η 1η Αναθεώρηση  του Κανονισμού Τιμολόγησης Βασικών Δραστηριοτήτων του ΕΣΦΑ εγκρίθηκε με την υπ’ αριθ. 339/2016 απόφαση ΡΑΕ (ΦΕΚ Β’ 3181/04.10.2016) ενώ με την υπ’ αριθ. 352/2016 απόφαση ΡΑΕ (ΦΕΚ Β’ 3513/01.11.2016) εγκρίθηκε το αντίστοιχο Τιμολόγιο Χρήσης ΕΣΦΑ με έναρξη ισχύος από 1η Ιανουαρίου 2017. Οι διατάξεις της προαναφερόμενης 1ης Αναθεώρησης του Κανονισμού Τιμολόγησης είναι σύμφωνες με τις απαιτήσεις του πλαισίου που έχει διαμορφωθεί με τους ισχύοντες Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 984/2013, (ΕΕ) αριθ. 312/2014 και (ΕΕ) αριθ. 703/2015 (βλ. ανωτέρω).

  • Υ.Α. Δ1/1227/2007 (ΦΕΚ Β’ 135/5.2.2007) αναφορικά με τους όρους πρόσβασης στο ΕΣΦΑ.
  • Υ.Α. Δ1/Α/5816/2010 (ΦΕΚ Β’ 451/16.4.2010) - «Κανονισμός Μητρώου Χρηστών ΕΣΦΑ».
  • Υ.Α. Δ1/Α/7754/6.5.10 (ΦΕΚ Β’ 584/6.5.2010) - «Κανονισμός Μετρήσεων του ΕΣΦΑ».

3. Διαχείριση Δικτύου Διανομής

4. Ασφάλεια Εφοδιασμού

  • Οι διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 994/2010 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με αέριο, όπως έχει προαναφερθεί, έχουν ενσωματωθεί στον Ν. 4001/2011, ως αυτός τροποποιηθείς ισχύει (με το αρ. 17.13 του Ν. 4203/2013 και την υποπαρ. Β1 της παρ. Β του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015). Ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 994/2010 είναι υπό αναθεώρηση και το αναθεωρημένο κείμενο αναμένεται να παρέχει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή δικαίωμα πρόσβασης σε εμπορικές συμβάσεις προμήθειας φυσικού αερίου οι οποίες είναι σημαντικές από πλευράς ασφάλειας εφοδιασμού.
  • Με τις υπ. αριθ. 344/2014 (ΦΕΚ Β’ 2536/23.9.2014), 405/2015 (ΦΕΚ Β’ 2644/8.12.2015) και  429/2015 αποφάσεις της ΡΑΕ εγκρίθηκαν το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο λογαριασμού ασφάλειας εφοδιασμού και το μοναδιαίο τέλος ασφάλειας εφοδιασμού, το επικαιροποιημένο σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης και το επικαιροποιημένο σχέδιο Προληπτικής Δράσης, αντίστοιχα.
  • Η ΥΑ Δ1/Β/10233/13.6.14 (ΦΕΚ Β’ 1684/24.6.2014) διηύρυνε τον ορισμό των προστατευόμενων καταναλωτών, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4001/2011.  

5. Ενεργειακή Απόδοση

  • Προκειμένου να εναρμονιστεί η εθνική νομοθεσία με την Οδηγία 2006/32/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες, εκδόθηκε ο  Ν. 3855/2010 (ΦΕΚ 95/23.6.2010)  θεσπίζοντας μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση. Κατ’ εξουσιοδότηση του Ν. 3855/2010 εκδόθηκε η  Υ.Α. Δ5/Β/29891/2011 (ΦΕΚ 3254/30.12.2011)  με την οποία θεσπίζονται οι υποχρεώσεις διανομέων ενέργειας, διαχειριστών δικτύων διανομής και επιχειρήσεων λιανικής πώλησης ενέργειας για την παροχή στοιχείων τελικής ενεργειακής χρήσης.
  • Στη συνέχεια, για λόγους εναρμόνισης της εθνικής νομοθεσίας με την Οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, εκδόθηκε ο  Ν. 4122/2013  (ΦΕΚ Α’ 42/19.2.2013) .
  • Ακολούθως, με τον Ν. 4342/2015 (ΦΕΚ Α’ 143/9.11.2015)  ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο η Οδηγία 2012/27/ΕΕ  του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενεργειακή απόδοση, η οποία αντικατέστησε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ. Κατ’ εξουσιοδότηση του Ν. 4342/2015 εκδόθηκε και η  Υ.Α. 174063/28.03.2017 (ΦΕΚ B’ 1242/11.04.2017)  με την οποία θεσπίζεται ο Κανονισμός Λειτουργίας Καθεστώτος Υποχρέωσης Ενεργειακής Απόδοσης.

6. Αεριοκίνηση / CNG

  • Mε τις διατάξεις του άρθρου 12 (κεφ. Α΄) του  Ν. 4233/2014 (ΦΕΚ Α’ 22/29.1.2014)  θεσπίσθηκε η δυνατότητα μετασκευής κινητήρων οχημάτων σε κινητήρες διπλού καυσίμου, δηλαδή για καύση συμβατικού καυσίμου και συμπιεσμένου φυσικού αερίου (CNG).
  • Κατ΄ εξουσιοδότηση της ως άνω διάταξης εκδόθηκε η Υ.Α 10852/715/14/2014 (ΦΕΚ Β’ 1466/5.6.2014) με την οποία καθορίσθηκαν οι τεχνικές προδιαγραφές του αναγκαίου για τη χρήση CNG ειδικού εξοπλισμού καθώς και οι λοιποί όροι και προϋποθέσεις ελέγχου για την ασφαλή κυκλοφορία των ανωτέρω οχημάτων.
  • Με την εκδοθείσα, κατ΄ εξουσιοδότηση του άρθρου 45 του ν. 2773/1999, Υ.Α. οικ. 13935/930/2014 (ΦΕΚ Β’ 674/18.3.2014) καθορίσθηκαν τα αρμόδια όργανα, οι όροι και οι προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας πρατηρίων διανομής συμπιεσμένου φυσικού αερίου (CNG) και μικτών πρατηρίων υγρών καυσίμων.
  • Με τον Ν. 4439/2016 (ΦΕΚ Α΄ 222/30.11.2016) ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία η Οδηγία 2014/94/ΕΕ για την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων και θεσπίστηκαν διατάξεις σχετικά με την απλοποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης πρατηρίων, καθώς και λοιπές διατάξεις σχετικά με τα Πρατήρια Παροχής Καυσίμων και Ενέργειας και την προώθηση των σχετικών με τα εναλλακτικά καύσιμα δραστηριοτήτων των συνεργείων οχημάτων.